adw. Wiktor Gamracki, Izba Adwokacka w Rzeszowie (RZE/Adw/382) · Stan prawny: październik 2026 · Ostatnia aktualizacja:
W skrócie
- Każda ze stron może wypowiedzieć umowę zlecenia w każdym czasie (art. 746 § 1 i 2 Kodeksu cywilnego). Ustawa nie przewiduje okresu wypowiedzenia ani obowiązku podania przyczyny.
- Okres wypowiedzenia obowiązuje tylko wtedy, gdy strony wpisały go do umowy. Nawet wtedy umowę można wypowiedzieć ze skutkiem natychmiastowym z ważnego powodu. Tego prawa nie da się wyłączyć (art. 746 § 3 KC).
- Wypowiedzenie bez ważnego powodu przy zleceniu odpłatnym jest skuteczne, ale może rodzić obowiązek naprawienia szkody drugiej stronie.
- Zleceniodawca, który wypowiada umowę, musi zapłacić za dotychczas wykonaną pracę i zwrócić wydatki zleceniobiorcy.
- Jeżeli umowę zawarto na piśmie, mailowo lub w innej formie dokumentowej, wypowiedzenie wymaga co najmniej formy dokumentowej, np. e-maila (art. 77 § 2 KC).
- Zleceniobiorca nie jest pracownikiem i nie stosuje się do niego okresów wypowiedzenia z Kodeksu pracy, chyba że w rzeczywistości łączy go z firmą stosunek pracy.
Umowa zlecenia daje obu stronom dużą swobodę rozstania, ale skutki finansowe zależą od tego, kto wypowiada umowę, z jakiego powodu i co strony zapisały w kontrakcie. Gdy zlecenie w praktyce wygląda jak etat, z ustalonymi godzinami, miejscem pracy i bieżącymi poleceniami przełożonego, w grę wchodzą przepisy Kodeksu pracy. Adwokat od prawa pracy w Rzeszowie oceni, które przepisy mają zastosowanie w konkretnej sprawie.
Podstawa prawna wypowiedzenia umowy zlecenia
| Przepis | Co reguluje |
|---|---|
| art. 734 KC | definicja umowy zlecenia |
| art. 750 KC | przepisy o zleceniu stosuje się odpowiednio do innych umów o świadczenie usług, np. umów „o współpracy” czy „o świadczenie usług” |
| art. 746 § 1 KC | wypowiedzenie przez dającego zlecenie (zleceniodawcę): zwrot wydatków, wynagrodzenie za dotychczasowe czynności, odszkodowanie przy braku ważnego powodu |
| art. 746 § 2 KC | wypowiedzenie przez przyjmującego zlecenie (zleceniobiorcę): odpowiedzialność za szkodę przy zleceniu odpłatnym i braku ważnego powodu |
| art. 746 § 3 KC | zakaz zrzeczenia się z góry prawa do wypowiedzenia z ważnych powodów |
| art. 77 § 2 KC | forma wypowiedzenia i rozwiązania umowy za porozumieniem stron |
| art. 61 KC | chwila, w której wypowiedzenie staje się skuteczne |
| art. 744 KC | termin wypłaty wynagrodzenia |
| art. 8a ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę | minimalna stawka godzinowa: 31,40 zł brutto w 2026 r., 32,30 zł brutto od 1 stycznia 2027 r. |
Czy umowę zlecenia można wypowiedzieć w każdej chwili?
Tak. Zarówno zleceniodawca, jak i zleceniobiorca może wypowiedzieć umowę zlecenia w każdym czasie (art. 746 § 1 i 2 KC). Przepisy nie wymagają:
- zachowania okresu wypowiedzenia, jeżeli umowa go nie przewiduje,
- podania przyczyny wypowiedzenia,
- zgody drugiej strony.
Swoboda wypowiedzenia nie oznacza braku konsekwencji. Przy zleceniu odpłatnym strona, która wypowiada umowę bez ważnego powodu, odpowiada za szkodę, jaką druga strona przez to poniosła. Wypowiedzenie pozostaje jednak skuteczne. Druga strona nie może żądać dalszego wykonywania umowy, może jedynie domagać się odszkodowania.
Okres wypowiedzenia umowy zlecenia
Kodeks cywilny nie określa okresu wypowiedzenia umowy zlecenia. Strony mogą go wpisać do umowy, np. „każda ze stron może wypowiedzieć umowę z zachowaniem 14-dniowego okresu wypowiedzenia”. Taki zapis wiąże, ale ma jedną granicę: nie można z góry zrzec się prawa do wypowiedzenia zlecenia z ważnych powodów (art. 746 § 3 KC). Gdy zachodzi ważny powód, umowę można wypowiedzieć ze skutkiem natychmiastowym mimo umownego okresu wypowiedzenia.
| Sytuacja | Kiedy umowa się kończy | Ryzyko |
|---|---|---|
| Umowa nie przewiduje okresu wypowiedzenia | z chwilą doręczenia wypowiedzenia albo w dniu wskazanym w wypowiedzeniu | odszkodowanie, jeżeli zlecenie jest odpłatne i brak ważnego powodu |
| Umowa przewiduje okres wypowiedzenia | po upływie tego okresu | niewielkie: zachowanie umownego okresu wypowiedzenia zwykle ogranicza lub wyklucza szkodę drugiej strony |
| Ważny powód, umowa przewiduje okres wypowiedzenia | można natychmiast, mimo zapisu w umowie | spór o to, czy powód był „ważny” |
| Porozumienie stron | w dniu uzgodnionym przez strony | brak, jeżeli strony rozliczą się w porozumieniu |
Co to jest „ważny powód”?
Ustawa nie definiuje ważnego powodu. Ocenia się go w okolicznościach konkretnej sprawy. W praktyce za ważne powody uznaje się najczęściej:
- po stronie zleceniobiorcy: brak zapłaty wynagrodzenia, chorobę uniemożliwiającą pracę, polecenia sprzeczne z prawem lub zagrażające bezpieczeństwu, istotną zmianę warunków wykonywania zlecenia,
- po stronie zleceniodawcy: rażąco nienależyte wykonywanie zlecenia, utratę zaufania z uzasadnionej przyczyny, np. naruszenie poufności, zakończenie projektu, którego dotyczyło zlecenie, z przyczyn niezależnych od zleceniodawcy.
Ciężar wykazania ważnego powodu spoczywa na stronie, która się na niego powołuje. Dlatego warto wskazać przyczynę w treści wypowiedzenia i zachować dowody, np. korespondencję czy zaświadczenie lekarskie.
Wypowiedzenie przez zleceniobiorcę
Zleceniobiorca może zrezygnować ze zlecenia w każdej chwili (art. 746 § 2 KC). Jeżeli zlecenie jest odpłatne, a wypowiedzenie nastąpiło bez ważnego powodu, zleceniobiorca odpowiada za szkodę, jaką poniósł zleceniodawca, np. koszt pilnego zastępstwa. Zleceniodawca musi tę szkodę i jej wysokość udowodnić.
Mimo wypowiedzenia zleceniobiorcy należy się wynagrodzenie za pracę już wykonaną. Zleceniobiorca powinien też złożyć sprawozdanie z przebiegu zlecenia i wydać to, co przy jego wykonaniu uzyskał dla zleceniodawcy, np. dokumenty, klucze czy sprzęt (art. 740 KC).
Wypowiedzenie przez zleceniodawcę
Zleceniodawca również może wypowiedzieć umowę w każdym czasie, ale musi (art. 746 § 1 KC):
- zwrócić zleceniobiorcy wydatki poniesione w celu należytego wykonania zlecenia,
- przy zleceniu odpłatnym zapłacić część wynagrodzenia odpowiadającą dotychczasowym czynnościom,
- jeżeli wypowiedział umowę odpłatną bez ważnego powodu, naprawić szkodę, jaką zleceniobiorca przez to poniósł.
Wynagrodzenie za przepracowane godziny nie może być niższe niż minimalna stawka godzinowa. W 2026 r. wynosi ona 31,40 zł brutto, a od 1 stycznia 2027 r. 32,30 zł brutto (art. 8a ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę). Liczbę godzin potwierdza się w sposób określony w umowie, a jeżeli umowa go nie określa, zleceniobiorca przedstawia informację o liczbie godzin przed terminem wypłaty (art. 8b tej ustawy).
Rozwiązanie umowy zlecenia za porozumieniem stron
Strony mogą w każdej chwili rozwiązać umowę zlecenia za porozumieniem, wskazując dowolny dzień zakończenia współpracy. Porozumienie nie wymaga uzasadnienia i nie rodzi odpowiedzialności odszkodowawczej, jeżeli strony nie postanowią inaczej. Warto zapisać w nim:
- datę rozwiązania umowy,
- kwotę i termin wypłaty wynagrodzenia za wykonaną część zlecenia,
- zasady zwrotu dokumentów, sprzętu i rozliczenia wydatków,
- oświadczenie o braku wzajemnych roszczeń, jeżeli strony rozliczają się w całości.
Forma i doręczenie wypowiedzenia
Jeżeli umowę zlecenia zawarto w formie pisemnej, elektronicznej albo dokumentowej, jej wypowiedzenie oraz rozwiązanie za porozumieniem wymagają co najmniej formy dokumentowej, chyba że umowa zastrzega inną formę (art. 77 § 2 KC). Formę dokumentową spełnia np. e-mail, SMS czy skan podpisanego pisma, o ile da się ustalić, kto je wysłał. Przy umowie zawartej ustnie przepisy nie wymagają szczególnej formy, ale wypowiedzenie warto złożyć na piśmie lub mailem, żeby mieć dowód.
Wypowiedzenie jest skuteczne z chwilą, gdy doszło do drugiej strony w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią (art. 61 KC). Przy e-mailu jest to chwila, w której wiadomość trafiła do skrzynki adresata. Wysłanie listu nie wystarczy, liczy się jego doręczenie lub możliwość odbioru.
Wzór wypowiedzenia umowy zlecenia
[Miejscowość], [data]
[Imię i nazwisko / nazwa]
[adres]
[Imię i nazwisko / nazwa drugiej strony]
[adres]
Wypowiedzenie umowy zlecenia
Na podstawie art. 746 § [1 – jeżeli wypowiada zleceniodawca / 2 – jeżeli wypowiada zleceniobiorca] Kodeksu cywilnego wypowiadam umowę zlecenia nr [numer] zawartą w dniu [data] [ze skutkiem natychmiastowym / z zachowaniem [liczba]-dniowego okresu wypowiedzenia przewidzianego w § [numer] umowy, który upływa w dniu [data]].
[Opcjonalnie: Przyczyną wypowiedzenia jest [opis ważnego powodu].]
[Dla zleceniobiorcy: Proszę o rozliczenie wynagrodzenia za wykonane czynności w okresie od [data] do [data] ([liczba] godzin) na rachunek nr [numer].]
[podpis]
Wzór należy dostosować do treści umowy. Gdy umowa przewiduje okres wypowiedzenia, a wypowiedzenie ma być natychmiastowe, warto szczegółowo opisać ważny powód.
Kara umowna i odszkodowanie za zerwanie umowy zlecenia
Umowa może przewidywać karę umowną, np. za niewykonanie konkretnych zadań. Zastrzeżenie kary za samo wypowiedzenie umowy zlecenia budzi wątpliwości. Nie może ono w praktyce uniemożliwiać wypowiedzenia z ważnych powodów, bo tego prawa nie da się wyłączyć (art. 746 § 3 KC). Gdy umowa nie przewiduje kary, poszkodowana strona może dochodzić odszkodowania na zasadach ogólnych, wykazując szkodę i jej wysokość.
Wypowiedzenie a odstąpienie od umowy zlecenia
Wypowiedzenie kończy umowę na przyszłość, a to, co strony wykonały dotąd, pozostaje rozliczone. Odstąpienie od umowy działa tak, jakby umowy nie zawarto. Przy zleceniu właściwym sposobem zakończenia współpracy jest wypowiedzenie. Z odstąpienia można skorzystać, gdy przewiduje je umowa albo przepis szczególny.
Obowiązki po zakończeniu umowy: ZUS i staż pracy
- Wyrejestrowanie z ZUS. Jeżeli zleceniobiorca był zgłoszony do ubezpieczeń, zleceniodawca jako płatnik składek wyrejestrowuje go w terminie 7 dni od zakończenia umowy (art. 36 ust. 11 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych).
- Wynagrodzenie. Co do zasady należy się po wykonaniu zlecenia, chyba że umowa przewiduje wypłaty okresowe (art. 744 KC). Przy wypowiedzeniu rozlicza się część odpowiadającą wykonanej pracy.
- Staż pracy. Od 1 stycznia 2026 r. (u pracodawców sektora finansów publicznych) i od 1 maja 2026 r. (u pozostałych) okresy wykonywania umowy zlecenia wlicza się do stażu pracy, od którego zależą m.in. urlop i okres wypowiedzenia przy późniejszej umowie o pracę (art. 3021 § 2 Kodeksu pracy). Warto zachować umowę i dokumenty potwierdzające okres jej wykonywania.
Gdy zlecenie jest w rzeczywistości umową o pracę
Nazwa umowy nie przesądza o jej charakterze. Jeżeli zleceniobiorca pracuje pod kierownictwem zleceniodawcy, w miejscu i czasie przez niego wyznaczonych, osobiście i za wynagrodzeniem, jest to zatrudnienie na podstawie stosunku pracy bez względu na nazwę umowy (art. 22 § 1 i § 11 KP). Nie można zastąpić umowy o pracę umową cywilnoprawną przy zachowaniu takich warunków (art. 22 § 12 KP).
W takiej sytuacji zakończenie współpracy może być oceniane według przepisów o wypowiedzeniu umowy o pracę, łącznie z okresami wypowiedzenia i ochroną pracownika. Osoba zatrudniona na zleceniu może wnieść do sądu pracy pozew o ustalenie istnienia stosunku pracy. Od 8 lipca 2026 r. inspektor pracy może również, po niewykonaniu swojego polecenia, wydać decyzję stwierdzającą istnienie stosunku pracy (art. 11 ust. 1 pkt 7a ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy w brzmieniu nadanym ustawą z 11 marca 2026 r.).
Najczęściej zadawane pytania
Czy można wypowiedzieć umowę zlecenia bez zachowania okresu wypowiedzenia?
Tak, jeżeli umowa nie przewiduje okresu wypowiedzenia, bo Kodeks cywilny go nie przewiduje. Jeżeli umowa go przewiduje, natychmiastowe wypowiedzenie jest możliwe z ważnego powodu (art. 746 § 3 KC). Bez ważnego powodu przy zleceniu odpłatnym trzeba liczyć się z obowiązkiem naprawienia szkody.
Czy trzeba podać przyczynę wypowiedzenia umowy zlecenia?
Nie. Przepisy nie wymagają uzasadnienia. Warto jednak wskazać ważny powód, jeżeli istnieje, bo chroni on przed odpowiedzialnością odszkodowawczą przy zleceniu odpłatnym.
Jaki jest okres wypowiedzenia umowy zlecenia?
Ustawowo nie ma żadnego. Obowiązuje tylko okres wypowiedzenia wpisany do umowy. Okresy z Kodeksu pracy, np. 2 tygodnie czy miesiąc, nie dotyczą umowy zlecenia.
Czy można wypowiedzieć umowę zlecenia mailem?
Tak. Jeżeli umowę zawarto na piśmie, mailowo lub w innej formie dokumentowej, wypowiedzenie wymaga co najmniej formy dokumentowej, którą spełnia e-mail (art. 77 § 2 KC), chyba że umowa zastrzega formę pisemną.
Czy po wypowiedzeniu należy się wynagrodzenie?
Tak, za czynności wykonane do dnia rozwiązania umowy. Zleceniodawca, który wypowiada umowę, musi też zwrócić wydatki zleceniobiorcy (art. 746 § 1 KC). Stawka nie może być niższa niż minimalna stawka godzinowa: 31,40 zł brutto w 2026 r.
Czy zleceniobiorca może zrezygnować ze zlecenia z dnia na dzień?
Tak. Przy zleceniu odpłatnym rezygnacja bez ważnego powodu może jednak oznaczać obowiązek pokrycia szkody zleceniodawcy, jeżeli ten wykaże jej wysokość, oraz zastosowanie kary umownej, jeżeli umowa ją przewiduje.
Czym różni się wypowiedzenie od rozwiązania umowy zlecenia za porozumieniem stron?
Wypowiedzenie to jednostronna decyzja jednej strony. Porozumienie wymaga zgody obu stron i pozwala ustalić dowolny dzień zakończenia współpracy oraz zasady rozliczenia, zwykle bez ryzyka odszkodowania.
Czy zleceniobiorcy przysługuje świadectwo pracy?
Nie, świadectwo pracy wydaje się tylko pracownikom. Okres zlecenia potwierdzają umowa, rachunki i dane z ZUS. Od 2026 r. okresy zlecenia, za które opłacono składki emerytalne i rentowe, wlicza się do stażu pracy.
Pomoc adwokata przy umowie zlecenia
Kancelaria Adwokacka adw. Wiktora Gamrackiego w Rzeszowie doradza zleceniobiorcom i zleceniodawcom przy zakończeniu współpracy. Adwokat ocenia, czy był ważny powód wypowiedzenia, dochodzi zaległego wynagrodzenia i odszkodowania, reprezentuje w sprawach o ustalenie istnienia stosunku pracy przed sądem pracy, a także przygotowuje i sprawdza umowy zlecenia oraz porozumienia o ich rozwiązaniu. Kancelaria obsługuje klientów z Rzeszowa i Podkarpacia, także zdalnie.
Zadzwoń: 796 587 650 Umów konsultację