Szkody wyrządzone przez dziki w uprawach rolnych i ogrodach to poważny problem dla właścicieli gruntów w całym Podkarpaciu. Polskie prawo przewiduje obowiązek wypłaty odszkodowania przez dzierżawcę lub zarządcę obwodu łowieckiego — najczęściej koło łowieckie. W praktyce jednak koła łowieckie nierzadko odmawiają wypłaty, kwestionują rozmiar szkód lub zaniżają wartość odszkodowania. W takiej sytuacji poszkodowany ma prawo dochodzić swoich roszczeń przed sądem cywilnym.
Jeśli koło łowieckie odmówiło Ci odszkodowania lub zaniżyło wartość szkody, zapraszamy do skorzystania z oferty naszej kancelarii w zakresie prawa rolnego.
Kto odpowiada za szkody wyrządzone przez dziki — art. 46 Prawa łowieckiego
Podstawę prawną stanowi ustawa z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie. Zgodnie z art. 46 ust. 1 dzierżawca lub zarządca obwodu łowieckiego obowiązany jest do wynagradzania szkód wyrządzonych w uprawach i płodach rolnych przez dziki, łosie, jelenie, daniele i sarny oraz przy wykonywaniu polowania.
Oznacza to że odpowiedzialność za szkody spoczywa na kole łowieckim dzierżawiącym dany obwód łowiecki — nie na Skarbie Państwa ani gminie. Wyjątek stanowią szkody wyrządzone na gruntach zarządzanych przez Lasy Państwowe — tam odpowiada nadleśnictwo.
Art. 46 ust. 3 wyłącza odpowiedzialność za szkody w uprawach założonych z naruszeniem powszechnie stosowanych wymagań agrotechnicznych, niepowiadomieniu w terminie o szkodach, niewykonaniu przez poszkodowanego zabezpieczeń zaleconych przez dzierżawcę obwodu oraz w uprawach na gruntach ogrodzonych.
Procedura zgłoszenia szkody — termin i dokumentacja
Zgłoszenie szkody powinno nastąpić niezwłocznie po jej wykryciu — w praktyce przyjmuje się termin 3 dni. Zbyt późne zgłoszenie może skutkować odmową lub obniżeniem odszkodowania ze względu na trudność oceny rozmiaru strat.
Wniosek składa się do dzierżawcy lub zarządcy obwodu łowieckiego — czyli koła łowieckiego właściwego dla danego terenu. Jeśli nie wiesz które koło odpowiada za Twój teren, informacji udziela urząd gminy.
Do wniosku warto dołączyć dokumentację fotograficzną z datą wykonania zdjęć, opis uszkodzeń z podaniem lokalizacji (numer działki, obręb), szacunkową wartość strat oraz potwierdzenie własności lub użytkowania gruntu.
Po zgłoszeniu koło łowieckie wyznacza szacujących, którzy dokonują oględzin i szacowania ostatecznego, a następnie sporządzają protokół stanowiący podstawę wypłaty.
Kiedy koło łowieckie odmawia — droga sądowa
Odmowa wypłaty odszkodowania, zaniżenie wartości szkody lub brak reakcji koła łowieckiego na zgłoszenie to sytuacje, w których poszkodowany może dochodzić swoich praw przed sądem cywilnym.
Zgodnie z art. 46 ust. 1 Prawa łowieckiego roszczenie o odszkodowanie za szkody łowieckie ma charakter cywilnoprawny — oznacza to że poszkodowany może wytoczyć powództwo przed sądem rejonowym lub okręgowym (w zależności od wartości roszczenia). Do pozwu należy dołączyć dokumentację szkody, protokół szacowania (jeśli został sporządzony), fotografie i wycenę strat przez rzeczoznawcę.
Sąd może powołać biegłego do oceny wartości szkód rolniczych — jego opinia jest niezależna od stanowiska koła łowieckiego i często decyduje o wysokości przyznanego odszkodowania.
Roszczenie o odszkodowanie przedawnia się na zasadach ogólnych — co do zasady po 3 latach od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i osobie zobowiązanej do jej naprawienia.
Co obejmuje odszkodowanie za szkody łowieckie?
Odszkodowanie obejmuje wartość utraconych plonów obliczoną według cen rynkowych z chwili szacowania oraz koszty przywrócenia uprawy — ponowny obsiew, nawożenie, orka — jeśli wynikają z protokołu szacowania. Nie obejmuje natomiast utraconych korzyści ani szkód na prywatnych działkach rekreacyjnych bez prowadzonej działalności rolniczej.
Wartość odszkodowania ustala się na podstawie protokołu szacowania ostatecznego. Jeśli poszkodowany kwestionuje jego treść — może nie podpisywać protokołu i skierować sprawę do sądu z własną wyceną rzeczoznawcy.
FAQ — najczęściej zadawane pytania
Kto wypłaca odszkodowanie za szkody od dzików?
Dzierżawca lub zarządca obwodu łowieckiego — najczęściej koło łowieckie. Na terenach Lasów Państwowych odpowiada nadleśnictwo. Gmina ani Skarb Państwa nie są odpowiedzialni za szkody łowieckie w uprawach rolnych.
W jakim terminie zgłosić szkodę od dzików?
Niezwłocznie — w praktyce przyjmuje się 3 dni od wykrycia szkody. Opóźnienie może skutkować odmową lub obniżeniem odszkodowania ze względu na trudność oceny rozmiaru strat.
Co zrobić gdy koło łowieckie odmawia wypłaty odszkodowania?
Wytoczyć powództwo cywilne przed sądem rejonowym lub okręgowym na podstawie art. 46 ust. 1 Prawa łowieckiego. Do pozwu należy dołączyć dokumentację szkody i wycenę rzeczoznawcy.
Czy odszkodowanie obejmuje koszt ponownego obsiewu?
Tak — odszkodowanie obejmuje wartość utraconych plonów oraz koszty przywrócenia uprawy (ponowny obsiew, nawożenie), jeśli wynikają z protokołu szacowania.
Czy można kwestionować protokół szacowania koła łowieckiego?
Tak — poszkodowany może odmówić podpisania protokołu i dochodzić wyższego odszkodowania przed sądem z własną wyceną rzeczoznawcy.
Po jakim czasie przedawnia się roszczenie o odszkodowanie za szkody łowieckie?
Co do zasady po 3 latach od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i podmiocie zobowiązanym do jej naprawienia.
Koło łowieckie odmówiło wypłaty lub zaniżyło szkodę? Skontaktuj się z adwokatem
Dochodzenie odszkodowania za szkody łowieckie przed sądem wymaga znajomości Prawa łowieckiego i przepisów proceduralnych. Kancelaria Adwokacka Adwokata Wiktora Gamrackiego w Rzeszowie oferuje pomoc prawną w zakresie prawa rolnego — w tym reprezentację rolników w sporach z kołami łowieckimi o odszkodowania za szkody w uprawach.
Telefon: +48 796 587 650 Adres: ul. Hanasiewicza 4, Rzeszów Konsultacje: osobiście, telefonicznie lub online