Bliska osoba trafiła do zakładu karnego lub aresztu śledczego i chcesz nawiązać z nią kontakt telefoniczny? Pierwszą rzeczą, którą powinieneś wiedzieć, jest to, że sytuacja skazanego i tymczasowo aresztowanego wygląda zupełnie inaczej z perspektywy prawnej. Pomieszanie tych dwóch przypadków to najczęstszy błąd, który prowadzi do składania zbędnych wniosków lub — odwrotnie — do rezygnacji z kontaktu w przekonaniu, że jest niemożliwy.
W tym artykule wyjaśniamy, komu i kiedy przysługuje prawo do rozmowy telefonicznej, jak wygląda procedura dla tymczasowo aresztowanych i jak napisać wniosek. Jeśli potrzebujesz pomocy prawnej w sprawie osoby osadzonej, zapraszamy do skorzystania z oferty naszej kancelarii w zakresie spraw karnych.
Skazany — ustawowe prawo do telefonu (art. 105b KKW)
Skazany odbywający karę pozbawienia wolności w zakładzie karnym ma ustawowe prawo do korzystania z aparatu telefonicznego — nie jest to przywilej wymagający składania wniosku, lecz prawo gwarantowane przepisami.
Zgodnie z art. 105b § 1 Kodeksu karnego wykonawczego skazany co najmniej raz w tygodniu ma prawo korzystać z samoinkasującego aparatu telefonicznego na własny koszt lub na koszt rozmówcy, w sposób i w terminach ustalonych w porządku wewnętrznym obowiązującym w zakładzie karnym.
Skazany nie musi składać żadnego wniosku, by skorzystać z tego prawa — wystarczy, że zgłosi się do telefonu w wyznaczonych godzinach zgodnie z harmonogramem jednostki. Wniosek jest natomiast potrzebny w dwóch szczególnych sytuacjach: gdy skazany chce skorzystać z telefonu poza wyznaczonym harmonogramem lub gdy chce skorzystać z rozmowy na koszt zakładu karnego (co wymaga zgody dyrektora w uzasadnionych przypadkach).
Art. 105b § 1a KKW przewiduje dodatkową możliwość: w szczególnie uzasadnionych wypadkach — gdy bezpośredni kontakt jest niemożliwy lub szczególnie utrudniony albo gdy wynika to z nagłej sytuacji życiowej — dyrektor zakładu może udzielić zgody na rozmowę poza harmonogramem.
Tymczasowo aresztowany — potrzebna zgoda organu (art. 217 KKW)
Sytuacja tymczasowo aresztowanego jest zasadniczo różna. Osoba, wobec której zastosowano tymczasowe aresztowanie, nie ma ustawowego prawa do korzystania z telefonu — każdorazowo wymagana jest zgoda organu, do którego dyspozycji pozostaje.
Zgodnie z art. 217 § 2 KKW organ prowadzący postępowanie (prokurator w postępowaniu przygotowawczym, sąd po wniesieniu aktu oskarżenia) wydaje zarządzenie o zgodzie na korzystanie z aparatu telefonicznego — chyba że zachodzi uzasadniona obawa, że kontakt telefoniczny zostanie wykorzystany do bezprawnego utrudniania postępowania karnego lub do popełnienia przestępstwa.
Odmowa wydania zgody przez prokuratora następuje wyłącznie gdy dostrzeże on uzasadnione obawy co do utrudniania postępowania lub działania przestępczego. W każdym przypadku tymczasowo aresztowanemu przysługuje prawo do kontaktu telefonicznego z obrońcą — tego prawa nie można ograniczyć.
Zasady rozmów — czas, koszty i nagrywanie
Rozmowy telefoniczne z zakładów karnych objęte są następującymi zasadami. Czas rozmowy jest ograniczony do maksymalnie 10 minut — z wyjątkiem rozmów z obrońcą lub pełnomocnikiem będącym adwokatem lub radcą prawnym, które nie podlegają czasowemu ograniczeniu. Rozmowy skazanych są rejestrowane i mogą być kontrolowane przez administrację zakładu karnego — z wyjątkiem rozmów z obrońcą, które są poufne. Koszt rozmowy ponosi skazany lub rozmówca (opłata za połączenie przychodzące lub wychodzące zależy od regulaminu jednostki). Rozmowy są realizowane wyłącznie przez samoinkasujące aparaty stacjonarne — skazany nie może korzystać z własnego telefonu komórkowego.
Jak wygląda procedura dla tymczasowo aresztowanego?
Jeśli bliska osoba przebywa w areszcie śledczym jako tymczasowo aresztowana, procedura uzyskania zgody na kontakt telefoniczny wygląda następująco.
Krok 1 — ustal, który organ prowadzi postępowanie. W postępowaniu przygotowawczym jest to prokurator prowadzący sprawę. Po wniesieniu aktu oskarżenia — sąd właściwy do rozpoznania sprawy.
Krok 2 — złóż wniosek o wyrażenie zgody na kontakt telefoniczny. Wniosek może złożyć sam tymczasowo aresztowany lub jego obrońca. Osoba bliska nie ma formalnego uprawnienia do złożenia takiego wniosku w swoim imieniu — może natomiast zwrócić się o pomoc do obrońcy.
Krok 3 — oczekuj na zarządzenie. Organ wydaje zarządzenie o zgodzie lub odmowie. Odmowa powinna być uzasadniona konkretnymi obawami procesowymi.
Krok 4 — po uzyskaniu zarządzenia o zgodzie, administracja aresztu śledczego ustala harmonogram i zasady rozmów.
Wniosek o kontakt telefoniczny z tymczasowo aresztowanym — wzór
Poniższy wzór dotyczy wniosku składanego przez obrońcę lub samego tymczasowo aresztowanego do organu prowadzącego postępowanie.
[Miejscowość], [data]
[Imię i nazwisko tymczasowo aresztowanego] [Adres aresztu śledczego]
Do: [Prokuratora Prokuratury Rejonowej/Okręgowej w … / Sądu Rejonowego/Okręgowego w …] Sygn. akt: [numer sprawy]
WNIOSEK O WYDANIE ZARZĄDZENIA O ZGODZIE NA KORZYSTANIE Z APARATU TELEFONICZNEGO
Na podstawie art. 217 § 2 Kodeksu karnego wykonawczego wnoszę o wydanie zarządzenia o zgodzie na korzystanie przeze mnie z samoinkasującego aparatu telefonicznego w Areszcie Śledczym w [miejscowość] w celu kontaktu z [imię i nazwisko osoby bliskiej, stopień pokrewieństwa].
Uzasadnienie
Kontakt telefoniczny z [osobą bliską] jest niezbędny z następujących powodów: [opis sytuacji — np. sprawy rodzinne, choroba bliskiej osoby, konieczność pilnego kontaktu]. Korzystanie z aparatu telefonicznego nie będzie wykorzystywane do utrudniania postępowania ani do popełnienia przestępstwa.
[Podpis]
Wniosek skazanego o rozmowę poza harmonogramem — wzór
Skazany, który chce skorzystać z rozmowy poza wyznaczonymi godzinami lub na koszt zakładu, składa wniosek do dyrektora zakładu karnego.
[Miejscowość], [data]
[Imię i nazwisko skazanego] [Oddział / cela]
Do: Dyrektora Zakładu Karnego w [miejscowość]
WNIOSEK O ZGODĘ NA SKORZYSTANIE Z APARATU TELEFONICZNEGO
Na podstawie art. 105b § 1a Kodeksu karnego wykonawczego wnoszę o wyrażenie zgody na skorzystanie z samoinkasującego aparatu telefonicznego poza terminami wynikającymi z porządku wewnętrznego zakładu karnego w celu kontaktu z [imię i nazwisko, stopień pokrewieństwa].
Uzasadnienie
Wniosek uzasadniam szczególnymi okolicznościami: [opis sytuacji — np. nagła choroba, trudna sytuacja życiowa rodziny, niemożność skorzystania z widzenia].
[Podpis]
FAQ — najczęściej zadawane pytania
Czy skazany musi składać wniosek żeby zadzwonić?
Nie — skazany ma ustawowe prawo do co najmniej jednej rozmowy tygodniowo z art. 105b § 1 KKW. Wniosek jest potrzebny tylko gdy chce dzwonić poza harmonogramem lub na koszt zakładu.
Czy tymczasowo aresztowany może dzwonić bez zgody prokuratora?
Nie — tymczasowo aresztowany potrzebuje zarządzenia organu prowadzącego postępowanie (prokuratora lub sądu). Wyjątek: kontakt z obrońcą jest zawsze dopuszczalny.
Ile może trwać rozmowa telefoniczna z zakładu karnego?
Maksymalnie 10 minut. Limit nie dotyczy rozmów z obrońcą lub pełnomocnikiem będącym adwokatem albo radcą prawnym.
Czy rozmowy są nagrywane?
Tak — rozmowy skazanych są rejestrowane i mogą być kontrolowane przez administrację. Wyjątek stanowią rozmowy z obrońcą, które są objęte tajemnicą obrończą.
Co zrobić gdy prokurator odmówił zgody na telefon?
Odmowę można zaskarżyć. Obrońca może wnioskować o zmianę zarządzenia wskazując, że brak jest uzasadnionych obaw procesowych. W trudniejszych przypadkach możliwe jest złożenie skargi do sądu nadzorującego postępowanie.
Potrzebujesz pomocy prawnej w sprawie osoby osadzonej?
Kwestie kontaktu z osadzonymi, obrony w postępowaniu karnym lub zaskarżenia odmowy zgody na kontakt telefoniczny wymagają znajomości przepisów Kodeksu karnego wykonawczego. Kancelaria Adwokacka Adwokata Wiktora Gamrackiego w Rzeszowie oferuje pomoc prawną w zakresie spraw karnych — w tym reprezentację osób tymczasowo aresztowanych i skazanych oraz ich rodzin.
Telefon: +48 796 587 650 Adres: ul. Hanasiewicza 4, Rzeszów Konsultacje: osobiście, telefonicznie lub online
